VASEP: thẻ phạt của châu Âu sẽ ảnh hưởng nhiều đến thuỷ sản Việt Nam

Cuối năm 2017, Ủy ban châu Âu (EC) đã rút thẻ vàng với thủy sản khai thác Việt Nam xuất khẩu vào trong Liên minh châu Âu (EU) với lý do là những nỗ lực của Việt Nam vẫn chưa đủ để có thể chống khai thác bất hợp pháp (IUU).

VASEP cho rằng nếu không tập trung gỡ thẻ vàng IUU thì thuỷ sản Việt Nam thậm chí có thể bị bên Uỷ ban châu Âu phạt thẻ đỏ, thiệt hại đến 480 triệu USD mỗi năm. TS. Nguyễn Quang Hùng là Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản đã nhận định, không có lý do gì để châu Âu áp thẻ đỏ đối với thủy sản Việt Nam bởi gần 4 năm qua thì Việt Nam đã thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn đó là muốn châu Âu gỡ thẻ vàng để về thẻ xanh.

Không có lý do gì châu Âu áp thẻ đỏ với thủy sản Việt Nam

Tại hội thảo công bố Báo cáo “Đánh giá tác động kinh tế từ phân tích thương mại. Của việc không tuân thủ quy định chống khai thác IUU: Trường hợp Việt Nam”. Do Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP). Phối hợp với Ngân hàng Thế giới tổ chức sáng 10/8. TS. Nguyễn Quang Hùng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản cho rằng. Ít nhất trong năm nay và năm tới. Châu Âu chưa thể áp thẻ đỏ với thủy sản Việt Nam.

Không có lý do gì châu Âu áp thẻ đỏ với thủy sản Việt Nam
Không có lý do gì châu Âu áp thẻ đỏ với thủy sản Việt Nam

Lý do được ông Hùng đưa ra là gần 4 năm qua. Việt Nam đã thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn. Là muốn châu Âu gỡ vàng để về thẻ xanh chứ không phải là buông. Trong khi đó, đặc trưng nghề cá nước ta quy mô nhỏ. Số lượng tàu cá rất lớn với 94.000 tàu cá, 31.000 tàu cá khai thác ngoài khơi; trải dài trên 28 tỉnh, thành. Điều kiện ngư dân của mình còn khó khăn.

Thẻ phạt của châu Âu đe doạ ngành thuỷ sản Việt Nam

Việt Nam đã bị Uỷ ban châu Âu (EC) cảnh cáo thẻ vàng. Vì không tuân thủ Quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp. Không khai báo và không theo quy định (IUU) từ tháng 10/2017. Việt Nam bị rút “thẻ vàng”, đồng nghĩa thủy hải sản xuất khẩu sang EU sẽ bị kiểm soát 100%. Thay vì kiểm tra xác xuất.

Tại hội nghị về đánh giá tác động kinh tế của thẻ vàng IUU do VASEP và WB tổ chức hôm 10/8. VASEP cho biết, xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam sang EU đã giảm liên tục từ 2017 đến nay.

Đơn cử, đến năm 2019, sau 2 năm chịu tác động của thẻ vàng IUU. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang EU giảm 12%. Tương đương 183,5 triệu USD. Tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng thủy sản giảm trên 10%. Tương đương giảm 43 triệu USD. Xuất khẩu các sản phẩm nuôi trồng sang thị trường này cũng giảm 13%.

Xu hướng giảm này tiếp tục kéo dài hơn nữa vào năm 2020. Đặc biệt do bị tác động kép bởi dịch Covid-19, thẻ vàng IUU và Brexit. Xuất khẩu thủy sản sang EU giảm 5,7% so với 2019, chỉ đạt 959 triệu USD.

EU hiện đã tụt từ vị trí thứ hai xuống vị trí thứ 4 trong các thị trường nhậu khẩu thủy sản Việt Nam, sau Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc kể từ năm 2019.

Thẻ vàng có thể đứng trước nguy cơ chuyển thẻ đỏ

Không dừng tại đó, VASEP cho biết, nếu không có các giải pháp và hành động để tuân thủ chống khai thác IUU, thẻ vàng còn đứng trước nguy cơ chuyển thẻ đỏ.

Theo nghiên cứu được trình bày tại hội nghị, các sản phẩm thủy sản khai thác chịu tác động trực tiếp từ các Quy định IUU và cảnh báo thẻ vàng IUU, trong khi sản phẩm thủy sản nuôi trồng bị ảnh hưởng gián tiếp. Trong trường hợp bị EC phạt thẻ đỏ, tác động trước mắt và trực tiếp nhất đối với thủy sản Việt Nam sẽ là lệnh cấm thương mại của EC.

Các tác giả của nghiên cứu này ước tính, ngành thủy sản Việt Nam sẽ tổn thất khoảng 480 triệu USD mỗi năm vì mất thị trường EU. Trong đó, thiệt hại từ hải sản khai thác, bao gồm cá ngừ, cá kiếm, nhuyễn thể, mực, bạch tuộc và các loài hải sản khác khoảng 387 triệu USD mỗi năm.

Ngoài ra, ngành thủy sản nuôi trồng có thể mất khoảng 93 triệu USD do các tác động gián tiếp. Về trung hạn, nếu lệnh cấm kéo dài trong 2-3 năm có thể gây gián đoạn xuất khẩu thủy sản Việt Nam, trong đó khai thác thủy sản sẽ bị thu hẹp ít nhất 30% về quy mô sản lượng.

Ngành thuỷ sản vẫn có thể phục hồi

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết, nếu Việt Nam sớm gỡ được thẻ vàng IUU, tận dụng được các ưu đãi thuế quan và thay đổi thể chế từ Hiệp định EVFTA, ngành thuỷ sản có thể phục hồi. Mục tiêu xuất khẩu sang EU đạt 1,2-1,4 tỷ USD trong những năm tới là khả thi.

Ngành thuỷ sản vẫn có thể phục hồi
Hoạt động khai thác thủy hải sản trên biển

Do vậy, phía hiệp hội VASEP cho rằng cần có những giải pháp hợp lý, hiệu quả để sớm khắc phục thẻ vàng, đưa ngành hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hàng năm 7-9%; đạt 16-18 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu vào năm 2030, cũng như hỗ trợ nghề cá bền vững.

Thủy sản là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ năm của Việt Nam về giá trị, chiếm khoảng 4% kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam những năm gần đây dao động 8,5-9 tỷ USD mỗi năm, trong đó, thủy sản nuôi trồng đóng góp 60-65%, còn lại là của thủy sản khai thác.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *